eszperente

Dziś dowiedziałem się o istnieniu węgierskiego odpowiednika limeryków, moskalików, lepiejów i innych niepoważnych zabaw literackich czyli eszperente.

Zasada tworzenia eszperente jest prosta: w słowach z samogłosek może występować wyłącznie e, i to tylko krótkie e, długie (é) nie jest dopuszczalne. Eszperente może być ale na ogół nie jest wierszem, co ułatwia szerokim masom włączenie się w jego tworzenie. Eszperente często przyjmuje formę definicji. W internecie masa funcjonuje masa stron i forów poświęconych eszperente co daje pojęcie o popularności zjawiska.

Podobno twórcą eszperente był Sándor Petőfi, który w wierszu pt. Tisza napisał linijkę Mely nyelv merne versenyezni véled? (Który język śmiałby się z tobą mierzyć?) Sama nazwa pochodzić ma od Frigyesa Karinthyego, przetworzył on słowo esperanto.

Oto, dla znających węgierski, parę przykładów – proszę docenić zgrabność parafrazy czy też w przypadku słowa mozi (kino), wytrwałość autora w tworzeniu formalnie poprawnej a przy tym jakże długiej definicji.

Boci, boci tarka: Tehenek gyermeke, tehenek gyermeke fekete pettyekkel tele, sem szerve, mellyel zengzeteket felvegyen, sem szerve, mellyel legyeket elhessegessen…

Humor – Elme nedve

Mozi – Egy hely tele termekkel, s e termekben fenekeknek teremtett helyekkel. Jegyet veszel, mellyel beengednek, helyedet megkeresed, s letelepszel. Kedvesed melletted, feje tenyeredben, s beceneveket rebegtek. Egy leplet lestek, melyen emberek jelennek meg (persze nem elvenek, mert ezek felvett jelenetek), s feleselnek, szeretkeznek, verekednek. Nem egyszer megnevettetnek, de lehetnek kegyetlenek, s megrettenthetnek. Egyes esetekben emberek mellett, esetleg helyett rengeteg beste szerepel, s csepp gyermekeknek kedvence egy sereg szerzet, melyeket meglett emberek festettek, szellemes, kedves lelket lehelve nem egybe. Jelenleg rengetegen nem mennek el e helyre. Ehelyett tekercseket vesznek, s ezeket egy fekete szerkezettel leperegtetve lelnek kedvet e jelenetekben. 

Na koniec perełka: hymn węgierski przepisany na eszperente.

 

Draskóczy Balázs

NEMZETËM ZËNGZETE          

Nemzetëmet në vesd el,                                      

Egek Fejëdelme;   

segëdelmezd kezeddel      

seregëkkel szëmben.          

Ezërszër lëtt mëgvetëtt,    

de szeretve lëhet,   

elszenvedte e nemzet        

jelënt mëg ëgyebet.           

 

Kölcsey Ferenc

HIMNUSZ

Isten, áldd mëg a magyart

Jó kedvvel, bőséggel,

Nyújts fëléje védő kart,

Ha küzd ellenséggel;

Bal sors akit régën tép,

Hozz rá víg esztendőt,

Mëgbünhödte már e nép

A multat s jövendőt!

 

To rzecz jasna tylko pierwsza zwrotka, całość można znaleźć na przykład tu.

Zamierzam napisać na ten temat artykuł w polskiej wikipedii, eszperente na to w pełni zasługuje.

stu tysiącom nie podoba się system

Pod takim hasłem (Nie podoba nam się system – Nem tetszik a rendszer) odbyła się w Budapeszcie spora demonstracja antyrządowa. Jak poprzednio (pisałem o tym tu i tu) zorganizowała ją facebookowa grupa Egymillióan a magyar sajtószabadságért czyli Milion ludzi o wolność prasy

Nie umiem oszacować liczby uczestników, organizatorzy podali sto tysięcy, w każdym razie było nas dużo. Jak poprzednio atmosfera była zrelaksowana, inteligencka. Organizacja lepsza, więcej transparentów, i bardziej wiecowe przemówienia. Najlepsze z nich wygłosił Balázs Dénes z TASZ-u (Társaság a Szabadságjogokért, Stowarzyszenie Wolności). 

Parę wątków dominowało wystąpienia. Po pierwsze, apartyjność ruchu. Żadna z partii nie wyraża pragnień zebranych, większość społeczeństwa nie identyfikuje się z żadną z nich. Po drugie, liczne były wezwania do samoorganizacji. Dalej, wielu mówców podkreślało, że wolność trzeba wywałczyć – w przeciwieństwie do 1989 roku, kiedy sama wpadła nam w objęcia. 

Kolejna demonstracja zapowiedziana została na święto narodowe 15 marca. Ma być wtedy wybrany alternatywny prezydent kraju, cokolwiek miałoby to znaczyć, szczegółów nie znamy. 

wklejka reklamująca demonstrację z motywem wycinania herbu we fladze, tym razem sugeruje się usunięcie pomarańczy, symbolu Fideszu

Grupa działaczy partii LMP (Polityka Może Być Inna) w drodza na demonstrację, na transparencie napis „chłopaki peszteńskie (określenie bojowników z 1956 roku) byliby z nami” 



Tłum na ulicy Kossutha między Astorią i mostem Erzsébet

W tłumie widać transparenty tutejszej niedawno powstałej Solidarności z flagą węgierską zamiast polskiej.

A na koniec zabrzmiał nabierający coraz większej popularności polityczny protest song Nem tetszik a rendszer (Nie podoba mi się system). Wśród komentarzy masa zachwytów nad urodą wokalistki.

wyniki wyborów w komisji w Budapeszcie

Podobnie jak cztery lata temu, i to bardziej niż w Polsce, wygrała PO. Według moich obliczeń wyniki są następujące (516 ważnych głosów): PiS 20.0%, PJN 3.15%, SLD 4.7%, RP 10.7%, PSL 1.6%, PPP Sierpień 80 0%, PO 60.0%.

Szczegółowy protokół (kopiuję go ze strony ambasady) wygląda następująco;

 

Wyniki głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej w Budapeszcie nr 215

Liczba osób wpisanych do spisu wyborców  – 475 (karty do głosowania pobrało 411 osób). Dodatkowo 96 osób głosowało na podstawie zaświadczeń. Komisja otrzymała 19 spełniających warunki głosowania kopert z kartami do głosowania od wyborców, którzy wybrali korespondencyjny sposób głosowania.

 

Głosowanie na kandydatów na senatora:

Łącznie wydano 526 kart do głosowania na senatora, z czego:

ilość głosów ważnych: 514

ilość głosów nieważnych: 12

Poszczególni kandydaci otrzymali następującą ilość głosów:

1. Barbara Borys-Damięcka                        375 głosów

2. Włodzimierz Izban                                  14 głosów

3. Jerzy Krzekotowski                                  18 głosów

4. Katarzyna Łaniewska-Błaszczak               107 głosów

 

Głosowanie na listy kandydatów na posłów

Łącznie wydano 526 kart, z czego:

ilość głosów ważnych: 516,

ilość głosów nieważnych: 10.

w tym na listy:

Nr 1 PIS                            103 (Jarosław Kaczyński  76)

Nr 2 PJN                             16

Nr 3 SLD                             24

Nr 4 Ruch Palikota               55  (Janusz Palikot  42)

Nr 5 PSL                               8

Nr 6 PPP Sierpień 80              0

Nr 7 PO                             310 (Donald Tusk 242)       

Poniżej zamieszczamy protokoły głosowania:

    * Protokół głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów
    * Protokół głosowania w obwodzie na kandydata na senatora