nowe pomniki w Budapeszcie

No, może nie całkiem nowe ale z pewnością tegoroczne.

Pomnik Żelaznej kurtyny postawiono w sierpniu przez Domem Terroru na ulicy Andrássy. Zaprojektował go laureat nagrody Kossutha, takie rzeczy się na Węgrzech skrupulatnie zawsze podaje, Attila F. Kovács. Ma postać kawałka ściany zbudowanej ze zwisających pordzewiałych łańcuchów. Mnie ta nachalna dosłowność znaczeniowa, jeśli można tak powiedzieć w przypadku dzieła wizualnego, nieco zniechęciła mimo, że łańcuchy same w sobie są mocne i niezłe.

Po bokach, zapewne by wszystko na pewno było jasne na wypadek, gdyby ktoś przekazu nie zrozumiał, tabliczki z napisami. Z lewej po węgiersku, z prawej po angielsku. Jest cytat z Petöfiego (będziemy wolni czy niewolnikami?) i poetycki przekaz nieznanego autora (nie podejmuję się przekładu, boję się, że nie dałbym rady właściwie oddać myśli poety):

It isolated the East from the West
It split Europe and the World in two
It held us in captivity and fear
It tormented and humiliated us
And finally we tore it DOWN

U podnóża biegnie fraza żelazna kurtyna  w szeregu języków wschodnioeuropejskich, na poniższym zdjęciu napis po polsku jest z prawej.

Żal mi, że tylko tak udało się upamiętnić tragedię Żelaznej kurtyny.

Odświeżający w porównaniu z tym pomnikiem jest pomnik Żydów służących w czasie drugiej wojny w oddziałach Służby pracy (Munkaszolgálat), będących czymś w rodzaju kompanii karnych. Służący w nich często ginęli, jak na przykład Jenő Rejtő, o którym kiedyś pisałem. Autorem tego pomnika są Tamás Baráz z zespołem.

Tutaj nie ma już przegadania. Pomnik jest oszczędny i prosty w formie. Zbiegające się ściany przywodzą na myśl spędzanie ludzi, betonowa ściana – bramę obozu czy ścianę do rozstrzeliwań. Jest też alegoryczne, bezlistne drzewo oraz gwiazda Dawida.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s