zastosowania języka polskiego

Z Marią poznaliśmy się przypadkowo. Starsza nieco ode mnie, bardzo cicha i spokojna, pracowała w pokoju niedaleko ode mnie zajmując się przy tym czymś całkiem innym niż ja a mianowicie pisaniem artykułów dla pewnego londyńskiego miesięcznika. Maria jest Polką z drugiego pokolenia, córką emigrantów z Anglii z pokolenia wojennego. Po polsku mówi świetnie, czasami tylko inaczej powie jakieś słowo (olej zamiart ropy, na przykład) ale poza tym wcale nie jest oczywiste, że nie jest z Polski.

Z czasem zaprzyjaźniliśmy się. W przerwach obiadowych Maria chodziła do naszego mieszkania pograć na pianinie upierając się przy tym przy płaceniu 200 forintów za korzystanie z instrumentu. Czasami chodziliśmy razem na obiad.

Ucieszyliśmy się kiedy dowiedzieliśmy się, że adoptowali dziecko. Mały Loránt jest w wieku
Chłopaka, więc co jakiś czas sptykaliśmy się a dzieciaki bawiły się. Maria podzieliła się z mężem (też Polakiem z drugiego pokolenia) językami: ona mówiła do Loránta po polsku a jej mąż po angielsku. W pewnym momencie wyjechali z Węgier spowrotem do Londynu i kontakty stały się rzadsze.

Czasem jednak Maria przyjeżdza do Budapesztu służbowo i wtedy się spotykamy. Przy jednej z takich okazji rozmawialiśmy o językach i powiedziała wtedy coś, co mnie zdziwiło. Z polskim ma nienajlepsze skojarzenia, jest to dla niej język rozkazów. Może wynikło to z tradycji rodzinnych, gdzie istniało skrzyżowanie autorytarnego modelu z tym właśnie językiem. Może pewną rolę odegrała tu relatywna izolacje językowa ponieważ mało osób w jej kręgu poza nią i jej rodziną mówiło po polsku skąd brak innych modeli użytkowania języka. Może jednak faktycznie wszyscy Polacy wokół niej po prostu cały czas pokrzykiwali na siebie po polsku. Tak czy owak jednak jak miała coś nakazać siostrom, robiła to po polsku, do celów normalnej komunikacji był angielski.

Ostatnio znów spotkałem Marię i, jak zawsze, poszliśmy na obiad. Rozmawialiśmy (o czymże by tu!) o dzieciach i mimochodem spytałem w jakim języku mówi do Loránta. Powiedziała, że wyłącznie po angielsku.